بی پولی بانکها در مرداد ماه/ بحران نقدینگی
با نزدیک شدن به پایان ماه مرداد، درخواست بانکها از بانک مرکزی برای تأمین نقدینگی به بالاترین سطح امسال رسید که نشاندهنده افزایش فشار مالی در روزهای پایانی تابستان است.
بر اساس گزارشهای اخیر بانک مرکزی از عملیات بازار باز تا تاریخ ۲۶ مرداد، بانکها مجموعاً بیش از ۳۲۰ هزار میلیارد تومان درخواست اعتبار کردهاند که حدود ۸۰ درصد از این درخواستها تأیید شده است. این روند افزایش تقاضا، به ویژه در هفتههای اخیر، و افزایش مراجعه بانکها به بازارهای شبانه و بینبانکی، بیانگر کمبود نقدینگی در نظام بانکی است. همچنین در این هفته، حجم درخواستها نسبت به هفته گذشته افزایش داشته است. از اواخر تابستان سال گذشته، بانک مرکزی به صورت گزینشی با درخواستهای اعتباری بانکها موافقت کرده و از تأمین کامل نیازهای مالی آنها خودداری میکند.
برخی کارشناسان معتقدند که این رویکرد بانک مرکزی به منظور کاهش شدت سیاست پولی انبساطی و کنترل تورم و نقدینگی است. به همین دلیل، میزان موافقت بانک مرکزی با درخواستها تا هفته جاری به ۲۶۱ هزار میلیارد تومان افزایش یافته است، در حالی که در هفتههای گذشته این رقم به ۲۵۰ هزار میلیارد تومان محدود بود.
عملیات بازار باز و روشهای تأمین نقدینگی
عملیات بازار باز به فرایندی اطلاق میشود که در آن بانکها برای تأمین مالی به بانک مرکزی مراجعه کرده و اوراق خود را به گرو میگذارند. در این فرایند، بانک مرکزی مشخص میکند چه مقدار از درخواستهای اعتباری را پذیرفته و با چه نرخ سودی بانکها باید اوراق خود را بازخرید کنند.
فشار به شبکه بانکی و مردم
کامران رحیمی، کارشناس اقتصاد ایران، در این باره اظهار داشت که فشار مالی به بانکها به افزایش تقاضا برای اعتبار در بازار شبانه و استفاده از ابزارهای مختلف تأمین مالی از جمله عملیات بازار باز منجر شده است. این فرآیند در نهایت بر مردم تأثیر گذاشته و منجر به افزایش فشار مالی بر خانوارها خواهد شد.
با ادامه این روند، بانکها میبایست اعتبارهای دریافتی خود را در سررسیدهای کوتاهمدت بازخرید کنند و نرخ سود ۲۳ درصدی برای بازخرید اوراق تعیین شده است. در حال حاضر، بسیاری از بانکها برای تأمین مالی خود به بازار شبانه متوسل شدهاند، جایی که نرخ بهره ۲۴ درصد در نظر گرفته شده است.
