این شهر میخواهد نخستین فرودگاه بدون کربن جهان را داشته باشد
آیا واقعا فرودگاهها در دنیا میتوانند، ردپای کربنی خود را حذف کنند؟ شهر بریستول و فرودگاه آن چنین ادعایی دارد.
به گزارش گیل اقتصاد، پمپهای حرارتی غولپیکر، خودروهای برقی و هواپیماهای جدید کممصرف بخشی از تجهیزاتی هستند که فرودگاهی برای کاهش انتشار کربن خود سفارش داده و قرار است در قالب مجموعهای از تغییرات اساسی به کار گرفته شوند.
اما فعالان حوزه اقلیم میگویند این اقدامات «تنها نوک کوه یخ» را هدف گرفته است. به گفته آنها، ۹۹ درصد از انتشار کربن این فرودگاه ناشی از پرواز هواپیماهاست و از مسئولان شورای محلی خواستهاند با طرح توسعه فرودگاه و افزایش تعداد پروازها مخالفت کنند.
آنطور که بی بی سی جهانی نوشته، مری کولت از شبکه اقدام فرودگاه بریستول (Bristol Airport Action Network) گفت: «با وضعیتی که این روزها شاهدش هستیم؛ گرمای طاقتفرسا و دشوارتر شدن تولید مواد غذایی، دیگر نمیتوانیم به توسعه فرودگاهها ادامه دهیم. همه ما باید کمی کمتر پرواز کنیم.»
با این حال، فرودگاه بریستول مانند بسیاری از فرودگاههای منطقهای بریتانیا قصد توسعه دارد و درخواست داده است ظرفیت سالانه خود را از ۱۲ میلیون مسافر به ۱۵ میلیون نفر افزایش دهد؛ طرحی که مدیران فرودگاه تأکید دارند میتوان آن را «به شکلی پایدار» اجرا کرد.
دیو لیز، مدیرعامل فرودگاه، میگوید هواپیماهای جدید از همیشه سبزتر هستند و بریستول «تا سال ۲۰۳۰ نخستین فرودگاه با انتشار خالص صفر خواهد بود.» اما نکته مهم این است که این هدف انتشار ناشی از پروازها را در بر نمیگیرد.
لیز میگوید: «ما در مسیر رسیدن به انتشار خالص صفر هستیم.»
اشتیاق بیپایان برای سفر
به نظر میرسد میل مردم به سفر هیچ محدودیتی ندارد و شرکتهای هواپیمایی نیز هر روز پروازهای بیشتری به مقصدهای متنوعتر عرضه میکنند. دولت بریتانیا نیز از توسعه فرودگاههای منطقهای به عنوان راهی برای «رشد اقتصادی» حمایت کرده است.
اما در شرایطی که تغییرات اقلیمی با موجهای گرمای مکرر، خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده بیش از گذشته خود را نشان میدهد، این پرسش مطرح است که چگونه میتوان بدون آسیب بیشتر به زمین، به سفرهای هوایی ادامه داد؟
هواپیماهای سبزتر؟
در حال حاضر اعضای شورای محلی نورث سامرست، که مسئول بررسی طرح توسعه فرودگاه بریستول هستند، مشغول مطالعه این برنامه هستند.
مدیران فرودگاه قصد دارند سالانه ۱۵ هزار پرواز دیگر به برنامه پروازی اضافه کنند و سقف تعداد پروازها را به ۱۰۰ هزار پرواز در سال برسانند.
اجرای این طرح مستلزم ساخت ترمینالی بزرگتر و نصب چراغهای جدید هدایت هواپیما روی اراضی قدیمی و حفاظتشده مجاور فرودگاه است؛ اقدامی که با مخالفتهایی روبهرو شده است.
بخش زیادی از این پروازهای جدید توسط شرکت ایزیجت (EasyJet) انجام خواهد شد. این شرکت در هواپیماهای نسل جدید سرمایهگذاری کرده و میگوید این هواپیماها مصرف سوخت و در نتیجه انتشار کربن را کاهش میدهند.
هواپیماهای ایرباس NEO که بالهای آنها در شهر فیلتون طراحی و در بریتانیا ساخته میشود، مصرف سوخت را ۲۰ درصد کاهش دادهاند.
کوین دویل، مدیر ایزیجت در بریتانیا، گفت: «نقشه راه ما این است که تا سال ۲۰۵۰ به انتشار خالص صفر برسیم و این هواپیماها نقش مهمی در رسیدن به آن هدف دارند.»
او افزود: «در بریستول، از ۲۰ هواپیمای مستقر، ۱۳ فروند از همین نسل جدید هستند.»
اما فعالان محیطزیست تأکید میکنند هرگونه کاهش مصرف سوخت در هر هواپیما، با افزایش تعداد پروازها «بیاثر» خواهد شد.
فرودگاه با کربن صفر؟
فرودگاه بریستول متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ با استفاده از خودروهای برقی، پنلهای خورشیدی و ۲۲ پمپ حرارتی صنعتی به یک فرودگاه با انتشار خالص صفر تبدیل شود.
اما این هدف، انتشار کربن ناشی از پروازها را شامل نمیشود؛ در حالی که میزان انتشار ناشی از هواپیماها بسیار بیشتر از انتشار مستقیم خود فرودگاه است و به طور جداگانه در حساب شرکتهای هواپیمایی ثبت میشود.
در همین حال، کارگران در حال ساخت یک مرکز انرژی ۱۰ میلیون پوندی هستند تا با استفاده از برق تجدیدپذیر، ترمینال فرودگاه را به جای گاز، گرم و سرد کنند.
اعضای شبکه اقدام فرودگاه بریستول از این سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر استقبال کردهاند، اما میگویند این اقدامات مشکل اصلی را حل نمیکند.
سهم هوانوردی در انتشار کربن
در سال ۲۰۲۴، انتشار مستقیم کربن فرودگاه بریستول معادل ۳ هزار و ۶۸۰ تن دیاکسید کربن بود، اما انتشار غیرمستقیم آن، شامل پروازها، به ۶۸۲ هزار و ۱۶۷ تن رسید.
این میزان معادل رانندگی با خودرو به مسافت ۲.۱۲ میلیارد مایل (۳.۴۱ میلیارد کیلومتر) است؛ مسافتی که برای حدود ۸۵ هزار بار دور زدن کره زمین کافی است.
کمیته تغییرات اقلیمی بریتانیا برآورد کرده است که تا سال ۲۰۴۰، صنعت هوانوردی یکچهارم انتشار کربن کشور را به خود اختصاص خواهد داد. دلیل آن این است که سایر بخشها سریعتر به سمت انرژیهای تجدیدپذیر حرکت میکنند، در حالی که صنعت هوانوردی هنوز جایگزین عملی مناسبی برای سوخت جت حاصل از نفت ندارد.
از سوی دیگر، اداره هواشناسی بریتانیا اعلام کرده است موجهای گرمای تابستان امسال که «رکوردها را شکستهاند»، به دلیل تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی، شدیدتر و پرتکرارتر شدهاند.
